Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan düzenleme, doğrudan tüketilen peynirlerin yanı sıra başka ürünlerin üretiminde hammadde veya yarı ürün olarak kullanılan peynirleri de kapsıyor. Böylece yalnızca market raflarında satılan ürünler değil, gıda sanayisinde kullanılan peynir çeşitleri de tebliğde belirlenen kurallara tabi olacak. Üretim ve piyasaya arz zincirindeki hijyen koşullarının yanı sıra ürünlerin tanımlanması, sınıflandırılması ve etiketlenmesine ilişkin hükümler de yeni metinde yer alıyor.
Yeni peynir tebliği hangi ürünleri kapsıyor?
Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği'nin amacı, peynirlerin tekniğine uygun ve hijyenik biçimde üretilmesini, işlenmesini, muhafaza edilmesini, taşınmasını ve piyasaya arz edilmesini sağlamak olarak açıklandı. Düzenleme, doğrudan insan tüketimine sunulan peynirlerin tamamını kapsıyor. Üretim sonrasında başka ürünlerde kullanılmak üzere hammadde veya yarı ürün niteliği taşıyan peynirler de kapsam içerisinde bulunuyor.
Tebliğde beyaz peynir, çökelek ve eritme peyniri gibi ürünlere ilişkin tanımlara yer veriliyor. Coğrafi işaret olarak tescil edilmiş peynirler de tanımlar arasında ele alınıyor. Böylece ürün çeşitlerinin hangi özelliklerle tanımlanacağına ilişkin ortak bir mevzuat çerçevesi oluşturuluyor.
Üretim ve hijyen koşullarında hangi kurallar uygulanacak?
Yeni düzenleme, peynir üretiminde kullanılan hammaddeden ürünün tüketiciye ulaşmasına kadar farklı aşamaları kapsıyor. Ürün özellikleri, katkı maddeleri, veteriner ilaç kalıntıları, bulaşanlar ve pestisit kalıntıları gibi başlıklar tebliğde ayrı ayrı ele alınıyor.
Hijyen hükümleri, ambalajlama, etiketleme, taşıma ve depolama süreçleri de düzenlemenin önemli bölümleri arasında yer alıyor. Numune alma ve analiz yöntemlerine ilişkin kuralların yanı sıra mevzuata aykırı uygulamalarda idari yaptırımlara ilişkin hükümler de bulunuyor.
Bu çerçevede peynir üreticilerinin yalnızca üretim aşamasındaki koşulları değil, ürünün muhafazası ve piyasaya sunulması sırasında uygulanacak standartları da dikkate alması gerekecek. Gıda işletmecileri, faaliyetlerini tebliğde belirtilen şartlara uygun hâle getirmekle yükümlü olacak.
Peynir üreticilerine son uyum tarihi ne zaman?
Tebliğin yayımlandığı tarihten önce faaliyet gösteren gıda işletmecilerine geçiş süresi tanındı. Mevcut işletmelerin 30 Nisan 2027 tarihine kadar yeni düzenlemenin hükümlerine uyum sağlaması gerekiyor. Bu tarihe kadar söz konusu işletmeler hakkında önceki Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği'nin hükümleri uygulanmaya devam edecek.
Geçiş sürecinde piyasaya arz edilen ürünler için de ayrı bir hüküm getirildi. 30 Nisan 2027'den önce piyasaya sunulan, dilimlenebilir eritme peynirleri dışındaki peynirler, raf ömrü sona erene kadar piyasada bulunabilecek. Dilimlenebilir eritme peynirleri bakımından ise 30 Nisan 2027'den sonra yeni tebliğe uygun olmayan ürünlerin piyasada bulunmasına izin verilmeyecek.
Yeni düzenleme ne zaman yürürlüğe girdi?
Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği, 10 Kasım 2026 tarihinde yayımlanmasıyla yürürlüğe girdi. Ancak daha önce faaliyette bulunan işletmeler için 30 Nisan 2027'ye kadar uyum süreci öngörüldü. Bu nedenle yürürlük tarihi ile mevcut işletmelerin tüm hükümleri uygulamak zorunda olduğu geçiş tarihi birbirinden farklı değerlendirilmeli.
Yeni tebliğ, peynir sektöründe üretim yapan işletmelerin yanı sıra depolama, taşıma ve piyasaya arz faaliyetlerinde bulunan gıda işletmecilerini de ilgilendiriyor. Düzenlemenin kapsamı, tüketiciye sunulan ürünlerin yanı sıra sanayide kullanılan peynirleri de içerdiğinden sektörün farklı aşamalarında faaliyet gösteren işletmelerin yeni kuralları takip etmesi gerekiyor.
