Rahmetli Anneannemin adı Fadime’ydi. İki teyzemin ve bir dayımın kızları üç kuzenim de (Birisi rahmetli oldu.) Fadime’ydi.
Küçükken Fatma adını bilmezdik, Fadime’nin Fatma olduğunu ortaokula başladıktan sonra öğrendik.
Türkiye’de en fazla kadın ismi Fatma. Bugün itibariyle tam 1 milyon 152 bin 158 tane Fatma var. Bunu en yakın takip eden 906 bin 873’le Ayşe ismi var, daha sonra Emine, Hatice, Zeynep, Elif vs. geliyor.
Yani Fatma adı bizde çok önemli. Kısaca tarihe bir göz attığımızda geçmişimiz kahraman Fatma’larla dolu.
Dünyada esnafların dayanışmasının, sigortacılığın, sendikacılığın temellerini atan 32 esnaf piri Ahi Evran’ın eşi Fatma Bacı,13. Yüzyıl Anadolu’sunda Baciyan-ı Rum adıyla Anadolu bacılarını örgütleyerek, çeşitli el sanatları öğreterek onların ekonomik hayata katılmalarını sağladığı gibi, yetim ve kimsesiz kızların da himaye edilmesi, eğitilmesi ve güvenli biçimde hayatlarını kurmaları için sosyal dayanışma ağı kurmuştur. Fatma Bacı sadece bu sosyal örgütlenme çabalarıyla kalmamış; 1243’te Moğollar’ın Kayseri’yi kuşattığında Anadolu bacılarını örgütleyerek güçlü bir direniş başlatmıştır. Hatta sonunda esir düşüp, uzun süre Moğol elinde esir kaldıktan sonra kurtulmuştur.
Milli mücadelemizin ve kurtuluş savaşımızın bir Kara Fatma’sı var ki; ondaki yüreğin milyonda biri “Zindana girmeyeyim, malıma el koymasınlar, makamımdan olmayayım” diye el-etek öpen erkek kılıklı yaratıklarda olsa onurlarını bu kadar ayaklar altına almazlardı. Kara Fatma (Fatma Seher Erdem) aslen Erzurum’luydu; 1919’da Sivas’a giderek Mustafa Kemal Paşa ile görüştü ve kendi çevresinden insanları örgütleyerek silahlı müfrezenin başına geçti. Özellikle İzmit çevresinde Yunan kuvvetlerine karşı sayısız çatışmalara girerek mücadele etti. Daha sonra idare ettiği 300 kişilik müfrezeyle, İnönü, Sakarya ve Dumlupınar muharebelerinde de etkin görev üstlendi.
Milli mücadelede Gaziantep çevresindeki direnişte en ön saflarda savaşan Fatma Kadın’mız var. Yine kadınları ve çocukları örgütleyerek işgal güçlerine ve çetelere karşı amansız bir savaş veren Kurtuluş Savaşı’mızın yerel kahramanlarından Samsunlu Fatma Çavuş (Fatma Yalçın) var. Kastamonu İnebolu’dan örgütlediği kadın ve çocuklarla cepheye cephane taşıyan Fatma Bacı’mız var.
* * *
Tarihimiz kahraman Fatma’larla dolu… Günümüzde de Fatmalar var. Bakıyorsunuz bir yanda “birilerine boyun eğip teslim olmaktansa gider demir parmaklıklar arkasında aslanlar gibi yatarım” deyip, kaypaklara, zaybaklara, döneklere onur dersi niteliğinde yiğitlik timsali Fatma Kaplan Hürriyet gibi kahramanlar var. Bir başka yanda ne acıdır ki devletin olanaklarıyla milyarlarca lirayı çarpanlar var. Ne yetenekli, ne zeki, ne muhteşem bir aileymiş ki sadece kendisinin 2 dönem milletvekilliği, bakanlık, genel başkan yardımcılığı yetmiyormuş gibi, kocası kardeşleri de büyükelçi, bakan yardımcısı, meclis üyesi.
Ben bu foncu Fatma Hanım’a herkesin sorduğu “İBB’den aldığın 100 bin dolar bursla eğitimini tamamladın. 163 milyon lirayı tek kalemde bir fona yatıracak kadar serveti nasıl elde ettin. Bu parayla 4 ayda 2 milyar 200 milyon lira kazanmak için içeriden kimlerden tüyo aldın?” diye sormayacağım… Sormayacağım çünkü o yolun yolcuları için devlet imkanlarıyla servet edinmek değil, edinememek tuhaf olur. O cenahta her kademede milyon dolarlar havada uçuşuyor.
Benim merak ettiğim şu: Hiçbir zaman sabahın 5’inde evler basılarak, ters kelepçeyle kimsenin ite kaka gözaltına alınmasın tasvip etmem. Ama en azından Fatma Hanım’a bir telefon edilip adliyeye davet edilerek hal hatır sorulabilirdi. İlla sakız çiğneyerek gelmesi de gerekmezdi. Sadece yanında getireceği 50 kadar valizde 4 milyar 400 milyon lirayı teslim edip, “Bana içeriden şu kişiler yardım etti” demesini; elindeki 50-100 kişilik bir listeyi de “Bunlar da aynı yolla milyarları vurdu” diye vermesini beklerdim.
Olur muydu böyle bir şey? Tabi ki olmaz. Ama bizimkisi temenni işte.
Dünya böyle. Tarih boyunca ne Fatma’lar geldi geçti. Fatma Kadın’lar, Fatma Çavuş’lar, Fatma Bacı’lar…
Foncu Fatma Hanım’ın şu alengirli işleri olmasa iyiydi. Bunca kahraman Fatma’ya çok saygısızlık oldu. Yaşayan 1 milyon 152 bin 158 Fatma’ya da çok ayıp oldu çok.