1983 yılına kadar Türkiye’de pek çok kimse VİP ve PROTOKOL konusunda bilgi sahibi değildi.

Türkiye’yi dışa açan, ekonomiyi ve para kazanmayı halka öğreten devrin Başbakanı Turgut Özal’dır. (1983-1989)

1983 yılına kadar Ankara Esenboğa ve İstanbul Havalimanında küçük birer VİP salonu vardı.

VİP salonunu Cumhurbaşkanı, Senato ve Meclis Başkanları, Başbakan, Genelkurmay Başkanı, Yüksek Yargı Organları Başkanları ve Bakanlar Kurulu Üyeleri yurtiçi ve yurtdışı seyahatlerinde kullanıyorlardı.

Başbakan Özal yeni-eski milletvekillerini yüksek emekli maaşı, yurtiçinde , yurtdışında full sağlık hizmetleriyle ve VİP ile tanıştırdı.

Şu anda bir dönem milletvekilliği yapan ilkokul mezunu vekil dahi en az 200.000 lira civarında emekli maaşı alabilmektedir.

Artı yurtiçi ve yurtdışı full sağlık hizmetleri ve ömür boyu siyah diplomatik pasaport hakkı.

Bu haklar milletvekillerinin eş ve çocuklarını ve dul eşlerini, yetim ve öksüz çocuklarını dahi kapsam içerisine almaktadır.

1977 yılında eski milletvekilleriyle aile bireylerine kırmızı diplomatik pasaport verilmesi TBMM’de kabul edildi.

Devrin Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk yasayı anında veto etti.

TBMM veto edilen yasayı tekrar noktasına ve virgülüne dokunmadan aynen kabul etti.

Bu defa Cumhurbaşkanı yasayı kanun gereğince onaylamak mecburiyetinde kaldı.

Korutürk, Anayasa Mahkemesine müracaat ederek yasanın iptalini istedi.

Anayasa Mahkemesi Cumhurbaşkanı Korutürk’ü haklı buldu ve eski milletvekillerine ömür boyu diplomatik pasaport verilmesiyle ilgili yasayı iptal etti.

Yasanın iptalinden kısa bir süre sonra yakınım Osman Bölükbaşı’yı Çankaya Alaçam Sokaktaki konutunda ziyaret ettim.

Bölükbaşı bana aynen:” Vahit Senin Cumhurbaşkanı Korutürk işini gücünü bırakarak bizlere verilen diplomatik pasaport hakkını Anayasa Mahkemesine iptal ettirmiş.

Korutürk Moskova’da Büyükelçiyken kafayı üşüttü ve bir süre Kasımpaşa Askeri Deniz Hastanesinde tedavi gördü.

Kendisini ziyarete gelenleri görünce korkusundan yatağın altına saklanan Korutürk Demirel ve Ecevit’in iş birliği sonucu 1973’de Cumhurbaşkanı seçildi.”

Öte yandan, NATO zirvesi için Ankara’ya gelen İtalya Başbakanı Bayan Giorgia Meloni’nin Ankara’ya gelişinde basit bir nedenden ve sıra düzeninden dolayı Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Fecir Alptekin ile Ankara Vali Yardımcısı arasında bir sıkıntı yaşanmış.

Başdanışman Vali Yardımcısını milletin içerisinde azarlamış.

Çok üzücü bir durum.

Olaya Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Vekili Faruk Köylüoğlu müdahale etmek mecburiyetinde kalmış.

Başdanışman Cumhurbaşkanı adına İtalya Başbakanını karşılamak için Havalimanına gitmiş.

Vali Yardımcısı ise Ankara Valisi adına karşılamada hazır bulunmuş.

Ankara Valisinin Başkent protokolundaki yeri 39’uncu sıradadır.

Dolayısıyla Cumhurbaşkanımızın Başdanışmanının sıralamada Ankara Vali Yardımcısının önünde olması gerekir.

Valilerin 80 ilimizdeki protokol sıralamasındaki yerleri hep bir numaradır.

Ankara Valimizin yeri ise protokolda 39’uncu sıradadır.

2 yaşanmış protokol örneğini yüksek bilgilerine ve gereği için sunacağım:

-Kıbrıs Barış Harekâtından sonra Cenevre’den başarıyla dönen Dışişleri Bakanımız Prof.Turan Güneş’i karşılayanlar arasında yer alan zevatta Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk’ün Özel Kalem Müdürü Candemir Önhon 1 numarada, Başbakan Ecevit ise sıralamada Önhon’dan sonra yer almıştı.

Neden?

Çünkü Özel Kalem Müdürü Candemir Önhon Esenboğa Havalimanına Cumhurbaşkanımızı temsilen Dışişleri Bakanını karşılamaya gelmişti.

Öte yandan Erbakan Başbakan iken Azerbaycan Cumhurbaşkanı Haydar Aliyev’i

Esenboğa Havalimanından uğurlamaya Devlet Bakanı Doç. Dr. Abdullah Gül’ü göndermişti.

Vesveseli bir kişiliğe sahip olan Abdullah Gül hemen Esenboğa VİP’teki tuvalete giderek Dışişleri Bakanlığını cep telefonuyla arıyor ve Protokol Genel Müdüründen nasıl davranacağı konusunda bilgi rica ediyor.

Biraz sonra Havalimanındaki protokol şefi Genelkurmay Başkanı Orgeneral Karadayı’nın yanına gelerek “Efendim Sayın Başbakanımız başka bir randevusu dolayısıyla uğurlama törenine katılamayacaklar. Başbakanımızı vekaleten Devlet Bakanı Abdullah Gül temsil edecekler. Zat-ı Alileri sıralamada Devlet Bakanı Gül’den sonra yer alacaklar.”

Bu duruma bozulan Genelkurmay Başkanı Orgeneral İsmail Hakkı Karadayı’nın eli kolu bağlandığı için protokolda 2 numarada yer almayı mecburen kabul ediyor.

(Not:Esenboğa’da geçen protokol olayını bana bizzat Abdullah Gül anlatmıştı.Temmuz, 2001)

İçişleri Bakanlığında Kaymakam ve Vali Yardımcısı eşdeğer statüdedir.

Tartışma konusu olan Vali Yardımcısı uzun yıllar ilçelerde Kaymakamlık yaptığı için protokolda hep 1 numaraydı.

Vali Yardımcısı karşılama törenine Ankara Valisi adına gitmiş olabilir ama Ankara Valisi’nin protokoldaki yerinin 39’uncu sırada olduğunu bilmem hatırlatmağa gerek var mı?

Bu durumda ben şahsen eski bir diplomat olarak Cumhurbaşkanımızın Başdanışmanı Fecir Alptekin’in sıra düzeninde Ankara Vali Yardımcısından önce geldiğini düşünüyorum.

NEREDEN NEREYE?