Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı Gelir İdaresi Başkanlığının yayımladığı yeni tebliğ, vergi borçlarının kamuoyuna duyurulmasında kullanılacak kapsamı geniş bir çerçevede tanımlıyor. Düzenlemenin önemli noktalarından biri, yalnızca tahsil edilmemiş borçların değil, kesinleşmiş vergi ve ceza tarhiyatlarının da açıklanacak bilgiler arasında bulunması. Böylece iki farklı hukuki ve mali durum, ayrı ölçütlerle değerlendirilecek. Mükelleflerin hangi listede yer alabileceğini anlamak için borcun niteliğine ve kesinleşme tarihine bakılması gerekiyor.
Ödenmemiş borçlar hangi tarihe göre belirlenecek?
İlk listede, 31 Aralık 2025 tarihi itibarıyla vadesi gelmiş olmasına rağmen 20 Kasım 2026 tarihinde hâlâ ödenmemiş bulunan vergi ve ceza borçları dikkate alınacak. Her bir vergi dairesine olan borç tutarının 5 milyon TL veya üzerinde olması gerekiyor. Bu koşul, borcun yalnızca toplam miktarına değil, hangi vergi dairesinde kayıtlı olduğuna da önem kazandırıyor.
Bir mükellefin farklı vergi dairelerine olan borçları ayrı ayrı incelenecek. Örneğin iki farklı daireye 3 milyon TL ve 2 milyon TL borç bulunması, bu tutarların birleştirilerek otomatik biçimde 5 milyon TL sınırına ulaşması anlamına gelmiyor. Her daire için eşik ayrı uygulanacak. Bu nedenle borç miktarının yanı sıra borcun bağlı olduğu vergi dairesi de değerlendirmede belirleyici olacak.
Kesinleşmiş vergi-ceza tarhiyatı ne anlama geliyor?
İkinci liste, vergi incelemesi veya takdir komisyonu kararları sonucunda mükellefler hakkında yapılan tarhiyatlardan oluşacak. Bu grupta, 1 Haziran 2025 ile 31 Mayıs 2026 tarihleri arasında kesinleşen vergi ve ceza tutarlarının 5 milyon TL veya daha fazla olması şartı aranıyor.
Kesinleşmiş tarhiyat, ödenmemiş borç listesiyle aynı anlama gelmiyor. İlk listede vadesi geçmiş ve belirlenen tarihte ödenmemiş borçlar esas alınırken ikinci listede belirli dönemde kesinleşen vergi ve ceza tutarları dikkate alınıyor. Bu nedenle ikinci gruptaki mükelleflerin açıklama tarihinde hâlen borçlu olması gerekmiyor. Tarhiyatın belirtilen tarih aralığında kesinleşmiş ve tutarın eşik değere ulaşmış olması önem taşıyor.
İki listenin kapsamı neden farklı?
İlk liste, geçmiş dönemden gelen ve 20 Kasım 2026 itibarıyla ödenmemiş bulunan borçları gösteriyor. İkinci liste ise vergi incelemesi veya takdir komisyonu kararları sonucunda kesinleşmiş tarhiyatları esas alıyor. Bir mükellefin birinci listede bulunması için vergi dairesi bazında 5 milyon TL eşiğini karşılayan ödenmemiş borç koşulu aranırken, ikinci listede belirlenen dönem içinde kesinleşmiş vergi ve ceza tutarının bu seviyeye ulaşması gerekiyor.
Bu ayrım, mükelleflerin listelerde hangi nedenle yer aldığının anlaşılması bakımından önemli. Kesinleşmiş tarhiyat listesinde bulunmak, açıklama tarihinde mutlaka ödenmemiş 5 milyon TL borç bulunduğunu göstermiyor. Aynı şekilde ödenmemiş borç listesi de yalnızca belirlenen tarihteki borç durumuna ilişkin ölçütlerle hazırlanacak.
Açıklamalar Aralık ayında tamamlanacak
Tebliğe göre ilk duyurular 1-15 Aralık 2026 tarihleri arasında vergi dairelerinde yapılacak. GİB'in internet sitesinde yayımlanacak listeler içinse 16-30 Aralık tarihleri belirlendi. Böylece iki ayrı mükellef grubuna ilişkin açıklamalar aynı ay içerisinde kamuoyuna duyurulacak.
İsimler henüz açıklanmış değil. Yayımlanan düzenleme, listeye girecek mükelleflerin belirlenmesinde uygulanacak kuralları ve ilan takvimini ortaya koyuyor. Açıklama döneminde hangi kişi ve işletmelerin listelerde bulunduğu, vergi dairelerindeki ilanlar ve Gelir İdaresi Başkanlığının internet yayınıyla netleşecek.
