Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) sunulan ve kamuoyunda daha çok öğrenci affı düzenlemesiyle gündeme gelen 28 maddelik kanun teklifi, akademik özgürlük ve üniversite özerkliği tartışmalarını da beraberinde getirdi. Türkiye İşçi Partisi (TİP) Bilim Kurulu, teklifte yer alan bazı maddelerin yükseköğretim alanında ciddi hak kayıplarına yol açacağını savunarak düzenlemeye tepki gösterdi.
"Öğrenci Affı Diğer Düzenlemelerin Önüne Perde Yapılıyor"
TİP Bilim Kurulu tarafından yapılan açıklamada, 2 Temmuz 2026 tarihinde TBMM Başkanlığı'na sunulan **"Yükseköğretim Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi"**nin yalnızca öğrenci affı üzerinden tartışılmasının eksik olduğu belirtildi.
Açıklamada, yüz binlerce öğrenciyi ilgilendiren af düzenlemesinin, akademik özgürlüğü ve üniversitelerin özerk yapısını etkileyecek değişikliklerin kamuoyunda geri planda kalmasına neden olduğu ifade edildi.
Akademisyenlere Güvenlik Soruşturması Düzenlemesi Tepki Çekti
TİP Bilim Kurulu'nun en fazla eleştirdiği düzenlemelerden biri teklifin 26. maddesi oldu.
Açıklamada, bu maddeyle 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'na "yükseköğretim kurumlarında çalışacak öğretim elemanları" ibaresinin eklenmesinin öngörüldüğü belirtildi.
Kurula göre düzenleme yasalaşırsa öğretim üyeleri ve araştırma görevlilerinin atama süreçleri, yargı kararı yerine idarenin takdirine dayalı güvenlik soruşturmasına bağlanacak. Bunun da akademik özgürlüğü zedeleyeceği, eleştirel düşünceyi baskı altına alacağı ve genç akademisyenler üzerinde otosansür oluşturacağı savunuldu.
Vakıf Üniversiteleri İçin Yeni Yetkiler Tartışılıyor
Açıklamada teklifin 10. maddesi de eleştirildi.
Bu düzenlemenin Yükseköğretim Kurulu'na (YÖK) vakıf üniversiteleri üzerinde daha geniş idari yaptırım yetkileri verdiği belirtilirken, bunun üniversitelerin siyasi müdahalelere daha açık hale gelmesine yol açabileceği öne sürüldü.
TİP Bilim Kurulu, teklifin vakıf üniversitelerinde yaşanan iş güvencesi sorunları, keyfi işten çıkarmalar ve akademik personelin özlük haklarına ilişkin herhangi bir çözüm içermediğini de savundu.
"Akademik Özgürlüğü Hedef Alan Maddeler Geri Çekilsin"
TİP Bilim Kurulu açıklamasında, teklifte yer alan bazı düzenlemelerin Anayasa'ya aykırı olduğu görüşünü dile getirdi.
Kurul, özellikle 10. ve 26. maddelerin tekliften çıkarılmasını isterken, öğrenci affının ise herhangi bir siyasi ayrım gözetilmeksizin tüm mağdurları kapsayacak şekilde yeniden düzenlenmesi çağrısında bulundu. Açıklamada, akademik emeğin güvencesini zayıflatan ve üniversite özerkliğini sınırlandırdığı belirtilen hükümlere karşı çıkıldığı vurgulandı.
