Yıllarını Bağ-Kur’a prim ödeyerek geçirmiş bir esnaf, emeklilik vakti geldiğinde eline geçecek o düşük maaşla hayatın zorluklarına nasıl göğüs gereceğini kara kara düşünüyor. Çarşıdaki fiyatlar belli, mutfak masrafı ortada. Ama neyse ki devletin sosyal güvenlik yasaları içinde, durumu kurtaracak ve emekliliğe huzur katacak sihirli bir 1261 gün formülü var.
Son Yedi Yılın Belirleyici Gücü
Eğer çalışma hayatınıza 1 Ekim 2008 tarihinden önce adım attıysanız, emekliliğinizin kaderini gençliğiniz değil, çalışma hayatınızın son dönemi belirliyor. Sistem çok basit işliyor: Emeklilik masasına oturduğunuzda SGK, sizin sadece geriye dönük son 2520 günlük (yaklaşık 7 yıl) priminize bakıyor. Bu sürenin kime ait olduğu çok mühim. Eğer bu yedi yılın 1261 gününü, yani yarısından bir gün fazlasını herhangi bir işyerinde sigortalı (SSK) olarak çalışarak geçirirseniz, sistem sizi yılların Bağ-Kur’lusu olsanız bile SSK’lı olarak kabul edip o şartlarda emekli ediyor.
Cüzdanı Rahatlatan Yüzde 30'luk Fark
Ahiliğin o kanaatkar ruhuyla yetişmiş esnafımız neden işini devredip başka bir yerde ücretli çalışmaya başlasın ki? İşin sırrı bağlanacak aylıktaki o ciddi makasta saklı. SSK’nın maaş hesaplama sistemi ve bağlama oranları, Bağ-Kur’a göre çok daha yüksek. İki kişi düşünün; devlete aynı parayı ödemişler ama biri SSK’dan diğeri Bağ-Kur’dan emekli oluyor. SSK’lı olanın maaşı yüzde 20 ile yüzde 30 arasında daha bereketli bağlanıyor. Kırşehir’in ayazında sobasını yakan, pazarını dizen bir emekli için bu fark, huzurla içilecek sıcak bir çay, rahat bir kış demek.
Kıdem Tazminatı Güvencesi
Son 3,5 yılı sigortalı geçirmenin bir diğer harika yanı ise kıdem tazminatı. Esnaflıkta olmayan bu kavram, SSK’lı çalıştığınızda yasal hakkınız oluyor. Yaşlılık aylığına hak kazanıp "Ben artık emekli oluyorum" dediğinizde, işverenden birikmiş kıdem tazminatınızı peşin olarak alabiliyorsunuz. Hem daha iyi bir maaş hem de rahat bir nefes aldıracak toplu para… Tabi burada hata payı sıfır. İşin uzmanları altını çize çize uyarıyor; 1261 günü doldurdum sanıp 1260 günde kalırsanız, maaşınız tekrar Bağ-Kur üzerinden düşük hesaplanır. Bu yüzden takvimi çok sıkı tutmak, geçiş planını seneler öncesinden kurgulamak gerekiyor.
