Yüksek gelir elde eden çalışanların evraklarda asgari ücretli olarak gösterilmesi ve aradaki farkın gizlice elden verilmesi dönemi kapanıyor. Konunun hukuki ve mali boyutlarını kaleme alan Türkiye Gazetesi yazarı İsa Karakaş, ödeme mekanizmalarında bankaları es geçen işverenlerin yüzleşeceği ağır cezai işlemleri tek tek sıraladı.
Borçların İfasında Yeni Dönem
Sektörel dilde "kayıtlı kayıt dışılık" şeklinde ifade edilen bu yapısal sorun, aslında doğrudan emekçinin yarınlarından çalmak anlamına geliyor. Ücretlerin asgari baremden SGK'ya bildirilmesi, personelin ileride alacağı emekli maaşını doğrudan küçültüyor, olası bir işten çıkarma anında alınacak kıdem tazminatını en alt seviyeye çekiyor. 2008 yılı itibarıyla bu adaletsiz sistemi ortadan kaldırmak için kurulan yasal altyapı, geçtiğimiz sene yapılan son dokunuşlarla birlikte delinmez bir zırha dönüştü. Kırşehir'de asgari ücret bordrosu düzenleyip elden para tamamlama devri resmi olarak bitiriliyor.
Kanuni Kalkanın Genişleyen Şemsiyesi
İhtilafların önüne geçmek ve şeffaflığı tahsis etmek amacıyla devlet, banka üzerinden ödeme zorunluluğunu yıllar içinde daha küçük işletmelere doğru yaydı. 2009 takviminde yalnızca bünyesinde 10 işçi çalıştıran büyük yapılar için geçerli olan bu kural, 2016 yılında güncellenerek 5 personele indirildi. Geçen yıl alınan radikal bir kararla da çember iyice sıkılarak sınır sadece 3 işçiye çekildi. Bugün Kırşehir'de 3 ve üzerinde personeli olan herhangi bir işletme, Borçlar Kanunu ve İş Kanunu gereği personelin maaşını kuruşu kuruşuna bankalara yatırmakla yükümlü. Böylece bazı basiretsiz patronların banka promosyonlarına el koymasının da önüne geçiliyor.
PTT Ödemelerinde Gözden Kaçan Hassas Çizgi
Bankamatik veya şube bulunmayan lokasyonlarda ödemelerin PTT kanalıyla yapılmasına müsamaha gösteriliyor. Ne var ki burada kritik bir koşul yer alıyor; hesaba geçen paranın niteliği (prim, ücret, ikramiye, telif) açıklama kısımlarında ayrıntılı olarak yer almak zorunda. Bu kuralları ihlal etmenin 2026 yılındaki faturası ise oldukça kabarık. Standart bir işçi için uygulanan idari ceza her ay 2.734 TL olarak tahsil ediliyor. Denizcilik sektöründe yer alan bir gemi adamı için bu rakam aylık 36.211 TL'ye fırlarken, gazeteciler söz konusu olduğunda aylık ceza 45.278 TL gibi astronomik bir rakama ulaşıyor. SGK denetmenleri devreye girdiğinde ise tablo daha da sertleşiyor. Elden nakit verildiği saptanan ve bordrolarında işçinin ıslak imzası olmayan kurumlar, 396.360 TL limitine kadar uzanan devasa para cezalarıyla karşı karşıya kalıyor.
