Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan Engelli Bireylere Yönelik Özel Bakım Merkezleri Yönetmeliği, 7 Ekim 2026 tarihli ve 33393 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı.
Yönetmelik; gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişileri tarafından açılacak özel bakım merkezlerinin başvuru, açılış, çalışma ve fiziki şartları ile personel standartları, denetimleri, yaptırımları, bakım hizmetleri, ücret tespiti, ödeme ve yerleştirme işlemlerini kapsıyor.
Engelli bakım merkezlerinde neler değişti?
Yeni yönetmelikte engelli bireyin insan onuruna ve bireysel özerkliğine saygı gösterilmesi, sosyal çevresine en yakın merkezde hizmet alması, erişilebilirlik ve fırsat eşitliğinin sağlanması temel ilkeler arasında yer aldı.
Engelli bireylere yönelik her türlü fiziksel, cinsel, tıbbi, psikolojik veya ekonomik zarar verebilecek davranışa karşı gerekli tedbirlerin alınması ve özel hayatın gizliliğinin korunması da yönetmelikte açıkça düzenlendi.
Engelli bireyler için öncelik evde bakım olacak
Düzenlemenin dikkat çeken hükümlerinden biri bakım modeline ilişkin oldu.
Engelli birey ve ailesi hakkında gerçekleştirilecek sosyal incelemede evde bakım koşullarının bulunduğunun belirlenmesi halinde öncelikle evde bakıma destek yardımı veya evde bakıma destek hizmeti sağlanacak.
Ailenin bakım sorumluluğunu üstlenemeyeceğinin belirlenmesi durumunda ise özel bakım merkezinde bakım hizmeti alternatif model olarak uygulanacak.
Engelli bireyin yakını da bakım merkezinde kalabilecek
Yeni yönetmeliğe göre engelli birey, kendisinin veya yasal temsilcisinin talep etmesi halinde, kendisine refakat edecek engelli olmayan bir yakınıyla birlikte bakım merkezinde kalabilecek.
Yakının merkezde kalması durumunda taraflar arasında kalış koşulları, ödenecek aylık ücret ile kişisel ihtiyaç ve giderlere ilişkin sözleşme, protokol veya talimatname hazırlanacak.
Engelli bakım merkezlerinde kaç personel çalışacak?
Faaliyet izni alan bir merkezin engelli birey kabul etmeye başlayabilmesi için asgari personel şartı da getirildi.
Merkezde en az bir meslek personeli, bir sağlık personeli, dört bakıcı personel, bir temizlik personeli ve üç nöbet sorumlusunun istihdam edilmesi zorunlu olacak.
Merkezler zihinsel, bedensel ve ruhsal engel gruplarından birine, ikisine veya tamamına hizmet verebilecek.
Engelli bakım merkezi ücretleri nasıl hesaplanacak?
Yeni yönetmelikle Bakanlığın özel bakım merkezlerine yapacağı ödemelerin hesaplanma yöntemi de belirlendi.
Gündüzlü bakım merkezinde günde 8 saat tam gün bakım hizmeti alan bakıma ihtiyacı bulunan engelli birey için 10 bin gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpılması sonucu bulunan tutar aylık bakım ücreti olacak.
Günde 4 saat yarım gün hizmet alan engelli birey için ise bu tutarın yarısı ödenecek.
Engelli bireyin kendi ikametgâhında, bakım merkezinde çalışan bakıcı personel tarafından günde üç saat bakım hizmeti verilmesi halinde yine 10 bin gösterge rakamı ile memur aylık katsayısının çarpımı sonucu hesaplanan tutar merkeze aylık bakım ücreti olarak ödenecek.
Yatılı bakım merkezlerinde 24 saat bakım hizmeti alan her bir bakıma ihtiyacı olan engelli için ise 20 bin gösterge rakamı × memur aylık katsayısı üzerinden bakım ücreti hesaplanacak.
Özel bakım merkezlerine teşvik verilecek mi?
Evet. Yönetmeliğe göre personel sayısı ve niteliği, bakım kalitesi ve engelli bireylerin memnuniyeti gibi kriterlerin değerlendirildiği Bakım Hizmetleri Kalite Standartları'nda yüzde 60 ve üzeri standart karşılama oranına ulaşan yatılı bakım merkezlerine Bakanlık tarafından teşvik verilebilecek.
Ancak bir engelli birey için ödenen bakım ücreti ile teşvik ücretinin toplamı iki net asgari ücret tutarını geçemeyecek.
Engelli bakım merkezleri nasıl denetlenecek?
Yönetmelik merkezlerin denetlenmesi ve işlemlerin dijital ortamda yürütülmesi konusunda da ayrıntılı hükümler içeriyor.
Merkezlerin işlemlerinin Bakım Merkezi Yönetim Sistemi (BMYS) üzerinden yapılması esas olacak. Merkez yetkililerinin güvenli elektronik imza edinmesi gerekirken yazışmalarda KEP ve/veya Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi kullanılacak.
Yeni düzenlemeyle özel bakım merkezlerinin açılması, faaliyet izni, personel yapısı, bakım hizmetleri, denetimleri ve Bakanlık tarafından yapılacak ödemeler tek yönetmelik altında ayrıntılı şekilde düzenlenmiş oldu.
