“Dünyanın Sorunlarıyla Büyüyorlar”

Cumhuriyet İlkokulu okul öncesi öğretmeni Fırat Arslan, Kırşehir Çiğdem Haber mikrofonlarına projeyle ilgili bilgi verdi. Projenin temel felsefesini anlatan okul öncesi öğretmeni Fırat Arslan, günümüzde çocukların küresel değişimlerden bağımsız büyümediğini vurguladı. Öğretmen Arslan, “Çocuklarımız artık sadece çevrelerindeki değil, tüm dünyayı etkileyen iklim krizleri ve çevre sorunlarıyla beraber büyüyorlar. Bizim amacımız, bu yaş grubundaki çocuklara şimdiden farkındalık kazandırarak, gelecekte bu sorunlarla karşılaştıklarında daha donanımlı olmalarını sağlamak” dedi.

Uygulamalı Eğitim: Çöpler ve Açık Kalan Musluklar

Eğitimi sınıf dışına taşıyan projede, çocukların duyarlılıklarını ölçmek için gerçek hayat senaryoları uygulanıyor.

Kırşehir Cumhuriyet İlkokulu okul öncesi öğretmeni Fırat Arslan şu ifadeleri kullandı:

“Çünkü artık dünya değişti ve en ufak bir etki hepimizi etkiliyor. Bu çocuklar da zamanla büyüyecekler ve bu sorunlarla tekrar yüz yüze kalacaklar. Biz de bu yaş grubu çocuklara şimdiden bu farkındalığı, bu etkileri şimdiden anlatmaya çalışıyoruz ki sonrasında yaşadıkları sorunlarla karşı karşıya kaldıklarında daha kolay baş edebilsinler diye. Bunlar için neler yapıyoruz? Çocukların özellikle üretme bilincine sahip olmalarını sağlamaya çalışıyoruz. Okulumuzun farklı yerlerine çöpler bırakıyoruz ve çocukların bu çöplere karşı duyarlılıklarını ölçüyoruz. Suları bazen açık bırakıyoruz, bu suları kapatıp kapatmadıklarına bakıyoruz. Bu gibi etkilerin çocuklarda nasıl sonuçları olduğunu bu şekilde araştırarak ve aynı zamanda çocukların kendilerini ifade etmelerine, çevreyle yaşadıkları sorunları ifade etmelerine sürecin içerisinde sürekli aktif olmalarını sağlayarak bu bilinci kazandırmaya çalışıyoruz. Bu da bizim normalde sınıfımızın öğretmen olarak benim eğitim felsefemin bir parçası ve bu eğitim felsefemize doğru orantılı olarak da e-twinning projeleri uluslararası projelere katılıyoruz ve bu projelerle hem şehrimizi tanıtmış oluyoruz hem de kendi çocuklarımızın yaşadıkları, yaşayabilecekleri sorunları anlatmış oluyoruz.”

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) tarafından hayata geçirilmesi planlanan yeni düzenleme, sosyal medya kullanım alışkanlıklarını kökten değiştirmeye hazırlanıyor. Günlük erişimi 1 milyonu aşan Instagram, YouTube, X ve TikTok gibi dev mecralar, artık kullanıcılarını e-Devlet kapısı üzerinden doğrulayacak.

Veriler Paylaşılmayacak, "Doğrulama Anahtarı" Kullanılacak

Kırşehir’deki sosyal medya kullanıcılarının en büyük endişesi olan veri güvenliği konusunda düzenleme net bir çerçeve çiziyor. Kullanıcıların kimlik bilgileri doğrudan sosyal medya platformlarına aktarılmayacak. Sistem, e-Devlet üzerinden yalnızca bir "doğrulama anahtarı" oluşturacak. Bu sayede platformlar, kullanıcının gerçek bir kişi olduğunu bilecek ancak kimlik bilgilerine erişemeyecek. Tüm veriler yalnızca BTK bünyesinde güvenli bir şekilde saklanacak.

Siber Suçlarla Mücadelede "30 Gün" Şartı

Kırşehir’de son dönemde artış gösteren siber dolandırıcılık ve sosyal medya üzerinden işlenen suçlar, bu yasayla çok daha hızlı çözüme kavuşacak. Adli süreçlerde, suçla bağlantılı olduğu tespit edilen hesapların kimlik bilgileri, yargı makamlarıyla en geç 30 gün içinde paylaşılmak zorunda olacak. Bu durum, "klavye arkasına saklanarak" işlenen suçların önüne geçilmesinde milat kabul ediliyor.

Kurallara Uymayan Platformlara Ağır Yaptırımlar

Düzenleme, platformlara yönelik sert müeyyideleri de beraberinde getiriyor:

Reklam Yasağı: 30 gün içinde tebligatı uygulamayan platformlara, Kırşehir’deki yerel firmalar da dahil olmak üzere Türkiye genelindeki hiçbir şirket reklam veremeyecek.

Bant Daraltılması: Yükümlülüğünü 3 ay içinde yerine getirmeyen platformların internet trafiği (bant genişliği) mahkeme kararıyla %50, bir ay daha direnmesi halinde ise %90 oranında kısıtlanacak.

Kırşehirli İşletmeler ve Kullanıcılar Ne Yapacak?

Kırşehir ticaret hayatının dijitalleşen yüzü olan yerel esnaf ve içerik üreticileri için bu süreç, platformların kurallara uyup uymamasına göre şekillenecek. Eğer platformlar şartları kabul ederse, Kırşehirli kullanıcılar daha güvenli bir dijital ortamda etkileşim kurabilecek. Ancak bant daralması gibi yaptırımların uygulanması durumunda, dijital pazarlamanın yerel ekonomi üzerindeki etkisi ciddi şekilde tartışılacak.

Analiz: Bu yeni dönem, sadece bir teknik altyapı değişikliği değil; aynı zamanda dijital dünyada "sorumluluk" bilincinin yerleşmesi adına atılmış en büyük adım olarak değerlendiriliyor.

Son zamanlarda Türkiye’nin farklı bölgelerinde yaşanan okul saldırıları, dijital güvenlik tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı. Bu gelişmelerin ardından alınan yeni VPN kararları, internet erişimi ve veri güvenliği açısından ülke genelinde olduğu gibi Kırşehir’de de dikkatle takip ediliyor. Özellikle gençler ve eğitim kurumları, düzenlemelerin günlük yaşamlarına nasıl yansıyacağını merak ediyor.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, yasal olmayan VPN servislerinin kullanımına yönelik denetimleri artırdı. Amaç, şiddet içerikli oyunlara erişimi sınırlamak, veri sızıntılarını önlemek ve çocukların dijital güvenliğini sağlamak. Bakanlık, güvenilir olmayan VPN uygulamalarının kişisel verileri üçüncü taraflara aktarabileceği uyarısında bulundu. GSM operatörleri için “çocuk hattı” uygulamasıyla ebeveyn kontrolünün güçlendirilmesi planlanıyor.

Kırşehir’de özellikle üniversite öğrencileri, VPN kısıtlamalarının sosyal medya ve eğitim platformlarına erişimi zorlaştırabileceğini dile getiriyor. Ahi Evran Üniversitesi öğrencileri, bazı eğitim sitelerine erişimde VPN kullandıklarını belirtiyor. Kentteki internet kafeler ve teknoloji mağazaları, kullanıcıların güvenli VPN alternatifleri hakkında bilgilendirme yapmaya başladı. Telekomünikasyon kulelerinin bulunduğu Bağbaşı Tepesi, şehirde dijital altyapının sembolü haline geldi.

Uzmanlar, VPN düzenlemelerinin internet özgürlüğü ile ulusal güvenlik arasında hassas bir denge kurması gerektiğini vurguluyor. Kırşehir’deki gençler, “güvenli ama özgür internet” talebini dile getirirken, yerel yöneticiler veri koruma bilincinin artırılması gerektiğini savunuyor.

Kırşehir’de Yeni Dönem

BTK’nın bu hamlesiyle birlikte, Kırşehir’de okul çağındaki çocukların teknoloji kullanımı daha güvenli bir yapıya kavuşacak. Ailelerin en büyük endişelerinden biri olan "kontrolsüz dijital içerik" sorununun, bu yeni nesil SIM kartlarla birlikte büyük ölçüde aşılması hedefleniyor.

Şanlıurfa ve Kahramanmaraş’ta okullara düzenlenen kanlı saldırıların ardından saldırganların şiddet içerikli oyun bağımlısı olduğu saptandı. Bu olayın ardından Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’nun (BTK), çocukların internet ve mobil kullanımını daha güvenli hale getirmek amacıyla bir dizi düzenleme üzerinde çalıştığı öğrenildi.

Ebeveynlere Tam Kontrol Yetkisi

Yeni düzenleme ile birlikte Kırşehirli ebeveynler de dahil olmak üzere tüm Türkiye’deki aileler, çocukları için özel SIM kartlar temin edebilecek. Bu hatların öne çıkan özellikleri ise şunlar olacak:

• Sıkı İçerik Filtresi: Şiddet, kumar ve uygunsuz içerikli platformlara erişim operatör seviyesinde engellenecek.
• Zaman Sınırı: Ebeveynler, çocuklarının internete erişebileceği saat aralıklarını belirleyebilecek.
• Güvenli Mobil Kullanım: Çocukların mobil dünyadaki ayak izleri, ailelerin denetimine açık hale getirilecek.

VPN Hizmetlerine Sıkı Denetim

İnternetteki yasaklı ve zararlı içeriklere erişmek için kullanılan VPN (Sanal Özel Ağ) hizmetleri de mercek altına alınıyor. Mevcut yasal engelleri aşmayı sağlayan VPN servislerinin daha sıkı denetlenmesi, lisanslandırılması veya belirli kullanım kriterlerine tabi tutulması planlanıyor.

ABD Havacılık ve Uzay Ajansının (NASA) 50 yılı aşkın sürenin ardından Ay'a ilk yolculuğunu başlatan Artemis II görevinde yer alan mürettebat, Ay'a doğru yol alırken Dünya'nın uzaydan çekilmiş 2 yeni görüntüsünü paylaştı.

NASA, Artemis II görevi kapsamında Ay'a doğru yol alırken çekilen Dünya görüntülerini yayınladı.

Söz konusu görüntülerin Komutan Reid Wiseman tarafından yakalandığı belirtildi.

Görüntülerden ilkinde kapsülün camlarından Dünya'nın görüntüsüne yer verilirken ikincisinde Dünya'nın tam küre hali yansıyor.

Misyondaki mürettebatın 6 Nisan'da Ay'a ulaşması bekleniyor.

NASA, 1 Nisan'da 50 yılı aşkın sürenin ardından, Ay’a Artemis II görevi kapsamında ilk yolculuğu başlatmıştı.

Toplam 4 kişiden oluşan ekip, görev süresince uzay aracındaki sistemleri test edecek, Ay'ın daha önce görülmeyen kısımlarını görüntüleyecek ve gelecek misyonlarda iniş yapılabilecek bölgeleri araştıracak.

Eğitimde başarısı ile ön plana çıkan Kırşehir bir başarıya daha imza attı. Kayseri Bölge Sergisi’nde yarışan Kırşehirli öğrenciler, bir bölge birinciliği ve bir bölge üçüncülüğü elde ederek şehre büyük bir gurur yaşattı.

Yapay Zekâ ile Türkiye Finaline!

Yazılım alanında hazırladıkları projeyle dikkatleri üzerine çeken Kağan Doruk Şahin ve Mustafa Aybars Abalı, Dr. Mehmet Aydın danışmanlığında geliştirdikleri “Yollarda Meydana Gelen Bozulmaların Tespit Edilmesine Yönelik Yapay Zekâ Destekli Bir Araç Geliştirilmesi” projesiyle Bölge 1’incisi oldu.

Kimya Alanında Bölge Üçüncülüğü

Fen Bilimleri Öğretmeni Demet Şener Çanlı danışmanlığında proje öğrencileri Çağan Mert Ata ve Yusuf Kağan Yaylagül'ün Kimya alanında hazırladığı “Bitkisel Boyalı, Jelatin Takviyeli Biyokompozit Malzeme Geliştirilmesi” adlı proje 3’üncü oldu.

Kurum İdaresinden Tebrik Mesajı

Yusuf Demir BİLSEM yönetimi, başarı sonrası yaptığı açıklamada “Danışman öğretmenimiz Demet ŞENER ÇANLI’yı ve Mehmet AYDIN ‘ı kurum idaresi olarak tebrik eder projeyi hazırlayan öğrencilerimize ve danışman öğretmenlerimize teşekkürlerimizi sunarız. Türkiye Finalinde öğrenci ve öğretmenlerimize başarılar dileriz” ifadelerine yer verdi.

ABD Havacılık ve Uzay Ajansı (NASA), 50 yılı aşkın sürenin ardından, Ay’a Artemis II görevi kapsamında ilk yolculuğu başlattı.

NASA'nın Orion uzay aracının Ay'ın yörüngesinde bir tur atmasının ardından Dünya'ya dönmesiyle Aralık 2022'de tamamlanan Artemis I programının ikinci aşaması olan Artemis II misyonu, Florida'nın Kennedy Uzay Merkezi’nden yapılan fırlatmayla hayata geçti.

1972'den sonra Ay'a yapılacak ilk insanlı yolculuk olacak fırlatma, yaklaşık 15 dakikalık bir gecikmeyle gerçekleşti.

Ay çevresinde yaklaşık 54 yıl sonra gerçekleştirilecek ilk insanlı yolculukta fırlatmadan 8 dakika sonra yaklaşık 100 kilometre yüksekliğe çıkıldığı, atmosfer sınırına yaklaşıldığı ve ana motorun Orion kapsülünden ayrıldığı bildirildi.

Artemis II ekibinde, NASA Astronotu Reid Wiseman ve uçuşun pilotu Victor Glover'ın yanı sıra görev uzmanı olarak NASA Astronotu Christina Koch ve Kanada Uzay Ajansından (CSA) Astronot Jeremy Hansen yer alıyor.

Toplam 4 kişiden oluşan ekip yaklaşık 10 gün sürecek görev süresince, uzay aracındaki sistemleri test edecek, Ay'ın daha önce görülmeyen kısımlarını görüntüleyecek ve gelecek misyonlarda iniş yapılabilecek bölgeleri araştıracak.

NASA’nın Artemis II misyonu ekibi Ay’a inmeyecek olsa da bu görev, Ay'a inişin hedeflendiği Artemis III misyonuna hazırlık adımı olarak görülüyor.

Hem bir kadın hem de bir siyahi Amerikalının bulunduğu atmosfer ötesi ilk uçuşta, astronot Christina Koch, Artemis II görevindeki iki uzmandan biri olarak Ay’ın etrafındaki yolculuğuyla derin uzaya adım atan ilk kadın unvanını kazanacak.

Fırlatma anı ilgiyle izlendi

Kennedy Uzay Merkezi'nin yaklaşık 32 kilometre güneyindeki Cocoa Beach İskelesi'nde, tarihi yolculuktan saatler önce binlerce kişi toplandı.

Uzay meraklılarından oluşan grup, sahil kenarında gözlem yeri bulmak için günün erken saatlerinden itibaren beklemeye başlarken, bazı meraklılar da bu tarihi ana tanıklık etmek için uçakla farklı eyaletlerden Florida’ya geldi.

ABD doğu yakası yerel saati ile 16.24'te Cape Canaveral'daki uzay merkezinden ateşlenen roketle göğe doğru yükselen araç saniyeler içinde gözle görülemeyecek kadar yükseldi.

Sıvı hidrojen sızıntısı ve teknik aksaklıklar nedeniyle mart ayına planlanan uçuş, daha sonra yaşanan teknik sorunlar nedeniyle nisan ayına ertelenmişti.

Artemis II astronotları, Ay'ın daha önce insan gözüyle görülmemiş kısımlarını görecek

Artemis II misyonu, uzay kapsülünün dışına monte edilmiş düşük çözünürlüklü kameralarla yapılan canlı yayından takip edilebilecek. Misyonun ardından görevde elde edilen veriler kamuoyuyla paylaşılacak.

Bu görev kapsamında, Ay'ın şimdiye dek insan gözüyle görülmemiş kısımlarına dair yeni gözlemler yapılacak ve veriler gelecekteki olası iniş noktalarının belirlenmesinde kullanılacak.

NASA, yaklaşık 30 gün sürecek ve Ay'a inişin planlandığı Artemis III misyonunun, 2028'e kadar başlatılmasının hedeflendiğini açıklamıştı.

Artemis I, 16 Kasım 2022’de NASA’nın Kennedy Uzay Merkezi’nden fırlatılmış, Ay çevresini dolaşan ve Dünya’ya dönüş yolculuğunu kapsayan yaklaşık 26 günlük test uçuşu boyunca Orion kapsülünde hiçbir astronot bulunmamıştı.

Bilişim sistemleri aracılığıyla yapılan "kısa sürede yüksek kazanç" vaatlerine şüpheyle yaklaşılması gerektiği belirtildi.

Dolandırıcılar, sosyal medya ve çeşitli iletişim kanalları aracılığıyla vatandaşlara ulaşarak kısa sürede yüksek kazanç elde etme vaadinde bulunuyor.

Mağdurların kişisel bilgilerini ele geçiren dolandırıcılar, maddi ve manevi kayıplara yol açıyor.

Bu durumun önüne geçilmesi amacıyla Kastamonu İl Jandarma Komutanlığı ekipleri, siber dolandırıcılıkla ilgili bilgilendirme faaliyetlerinde bulunuyor, çeşitli organizasyonlar, okullar ve köylerde vatandaşları uyarıyor.

Kastamonu İl Jandarma Komutanlığı Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürü Üsteğmen İsmail Doğançay, AA muhabirine, vatandaşların dolandırıcılığa maruz kalmamaları için internette güvenilir siteleri tercih etmelerinin önem taşıdığını söyledi.

Dolandırıcıların en önemli kaynağının güven sağlamak olduğunu vurgulayan Doğançay, "Bunun için sahte şirket profilleri, sahte web siteleri, ünlü kişilerin adını kullanarak sosyal medya platformları üzerinden olumlu yorumlar gibi yöntemlerle profesyonel görünüm yaratırlar. İletişim sağlayan kişilerin güvenini kazanarak acele ettirmeye çalışırlar. 'Son fırsat', 'günün kampanyası' gibi kişinin düşünmesine zaman bırakmadan para göndermesini sağlamaya çalışırlar." dedi.

Vatandaşların gerçek dışı yüksek kazanç vaatlerine şüpheyle yaklaşmaları gerektiğine dikkati çeken Doğançay, "Lisanslı kurumlar dışında kimseye para göndermemek, web sitesi ve şirket bilgilerini resmi kaynaklardan doğrulamak, acele ettiren her teklifi otomatik olarak reddetmek gerekir. Kripto veya şirket adına olmayan IBAN numaralarına havale yoluyla gönderilen paranın çoğu zaman geri alınamayacağının bilinmesi gerekiyor." ifadelerini kullandı.

"En güçlü güvenlik önlemi, şüphedir"

Kullanılan şifrelerin tahmin edilebilir olmaması gerektiğini, girilen internet adreslerinin tam olarak okunmasının önem taşıdığını anlatan Doğançay, şöyle devam etti: "Bankalardan gelen şifreleri üçüncü kişilerle kesinlikle paylaşmamalıyız. Resmi kurumlarca yapılan işlemlerde siteler, yalnızca 'gov.tr' uzantısı kullanır. Ayrıca girdiğimiz sitelerde bizden ne gibi bilgileri istiyorlar, bunlara dikkat etmemiz gerekir. Sitelere iyi göz atmamız gerekiyor. Bizi acele ettiren bir durum söz konusu ise örneğin, 'son gün, hemen ödeme yapın' gibi ifadeler veya yazım hataları görüldüğünde sitenin sahte olma ihtimali çok yüksektir."

Bilgilendirme ve farkındalık çalışmalarıyla ilköğretimden üniversiteye kadar her yaş grubuna ulaşmaya, suç meydana gelmeden önlemeye çalıştıklarını dile getiren Doğançay, şunları kaydetti: "SMS, e-posta ve linklere dikkat etmeliyiz. e-Devlet, banka uygulamaları, e-posta adresleri, sosyal medya ve benzeri platformlarda iki faktörlü doğrulama kullanmalıyız. Ortak wi-fi ağlarına banka işlemi yapmamalıyız. Jandarma, emniyet, savcılık, banka gibi kurumlar telefonla sizden şifrenizi veya size gelen onay kodu bilgilerini istemez. e-Devlet ve banka bilgilerinizi paylaşmayın. Çocuklar ve yaşlılar için ek önlem alın. Çocuklarımızı sosyal medya ve oyun içi dolandırıcılıklara karşı bilinçlendirmeliyiz. En güçlü güvenlik önlemi, şüphedir."

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, yazılı açıklamasında, internette çevrim içi ortamda ve sosyal medyada geçirilen süreleri değerlendirdi.

"We Are Social 2026" verilerine bakıldığında dünya genelinde haftalık sosyal medya kullanım süresinin 18 saat 36 dakika olduğunu belirten Uraloğlu, Türkiye'de bu sürenin 25 saat 4 dakikaya çıktığını ifade etti. Uraloğlu, "Çevrim içi medyada geçirilen haftalık süre ise dünya genelinde 33 saat 27 dakikaya, ülkemizde 41 saat 37 dakikaya ulaştı. Neredeyse 2 güne yaklaşan haftalık kullanım ile dünya ortalamasının üzerine çıktık." ifadelerini kullandı.

Günlük kullanım süreleri

Günlük kullanım sürelerine ilişkin verileri de paylaşan Uraloğlu, Türkiye'de kullanıcıların en fazla zamanı Instagram'da geçirdiğine dikkati çekerek, "Instagram'da günlük ortalama kullanım süresi 1 saat 53 dakikaya ulaşırken YouTube'da 1 saat 28 dakika, TikTok'ta ise 1 saat 25 dakika seviyesinde gerçekleşiyor." bilgisini verdi.

Alman Federal Kriminal Dairesi (BKA) tarafından yapılan açıklamada, Almanya, ABD ve Kanada emniyet birimlerinin koordinasyonunda gerçekleştirilen operasyonla dünyanın en tehlikeli botnet altyapılarından ikisinin çökertildiği bildirildi.

Açıklamada, kötü amaçlı yazılımlarla enfekte edilen ve bir operatör tarafından gizlice kontrol edilen cihazlar ağını ifade eden "botnet" yapılarının, veri hırsızlığı ve büyük ölçekli siber saldırılar için kullanıldığı kaydedildi.

"Aisuru" ve "Kimwolf" ağlarının devasa boyutları ve yüksek saldırı kapasiteleri nedeniyle küresel bilişim altyapıları için "akut tehdit" oluşturduğunun vurgulandığı açıklamada, "Aisuru" ağının başta yönlendiriciler ve web kameraları olmak üzere, dünya genelinde milyonlarca ele geçirilmiş nesnelerin interneti (IoT) cihazından oluştuğu belirtildi.

Açıklamada, Kimwolf ağının ise büyük çoğunluğu Android TV kutularından oluşan milyonlarca cihazı kapsadığı belirtilerek, söz konusu botnetlerin, hedef sistemleri aşırı veri trafiğine boğarak erişilemez hale getiren "Dağıtık Hizmet Engelleme" (DDoS) saldırıları düzenlediğine vurgu yapıldı.

Operasyon ortaklarından ABD Adalet Bakanlığı, bu ağların şimdiye kadar "rekor kıran" büyüklükte saldırılar gerçekleştirdiğini teyit etti.

Siber saldırganların bu yöntemle mağdurlara şantaj yaptığı ve pek çok vakada on binlerce dolarlık maddi zarara yol açtığı bilgisi paylaşıldı. Yetkililer, operasyon kapsamında şüpheli yöneticilerin tespit edildiğini ve adli sürecin başlatıldığını duyurdu.

Yeni nesil internet sayesinde yüksek çözünürlüklü videolar saniyeler içinde indirilecek, gecikme süresi neredeyse sıfıra inecek. Bu gelişme, Kırşehir’de özellikle uzaktan eğitim, sağlık hizmetleri ve akıllı şehir uygulamalarında dijital dönüşümün hız kazanmasını sağlayacak.

Uzmanlar, 5G’nin hızlı veri aktarımı sayesinde internet kotasının hızla tükenebileceğine dikkat çekiyor. Kırşehirli kullanıcılar, yüksek hızın avantajlarını yaşarken, veri kullanımını da kontrol altında tutmak zorunda olacak.

Operatörler, şehir genelinde altyapı çalışmalarını büyük ölçüde tamamladı. 5G deneyimi, uyumlu telefon ve SIM kartlar ile Kırşehir’in belirli noktalarında şimdiden test edilebiliyor.

Kırşehir, artık sadece hızlı internet değil; geleceğin teknolojisine bağlanacak şehirler arasında yerini alıyor.

Yeni güncellemeyle birlikte “Haritalara Sor” özelliği dikkat çekiyor. Gemini altyapısıyla çalışan bu sistem sayesinde Kırşehirli kullanıcılar; en kısa, en az trafikli ya da alternatif rotaları sadece yazarak ya da konuşarak öğrenebilecek. Uygulama, geçmiş rota tercihlerini analiz ederek kişiye özel öneriler de sunacak.

Öte yandan “Immersive Navigation” adı verilen yeni sistemle Kırşehir’deki yollar artık daha gerçekçi bir şekilde görüntülenecek. Kavşaklar, üst geçitler ve tabelalar üç boyutlu olarak haritada yer alırken, sürücüler gitmek istedikleri yönü çok daha net anlayabilecek. Akıllı yakınlaştırma, şeffaf bina görünümü ve gelişmiş sesli yönlendirme gibi özellikler sayesinde özellikle şehir içinde yön bulmak kolaylaşacak.

Güncelleme aynı zamanda rota seçeneklerini karşılaştırarak sürücülere zaman kazandırmayı hedefliyor. Daha az trafikli ya da ücretiz yollar sistem tarafından açıkça gösterilirken, varış noktasına gelindiğinde bina girişleri ve park alanları da kullanıcıya sunuluyor.

Yeni özellikler Android ve iOS cihazlarda kademeli olarak kullanıma sunulmaya başlanırken, Kırşehir’deki kullanıcıların da önümüzdeki süreçte bu akıllı navigasyon deneyiminden faydalanması bekleniyor.

TÜBA'dan yapılan açıklamaya göre, TÜBA-TEKNOFEST Doktora Bilim Ödülü, fen ve mühendislik bilimleri, sağlık ve yaşam bilimleri, sosyal ve beşeri bilimler ile temel bilimler olmak üzere 4 ana kategoride yürütülen bilimsel hakem değerlendirmeleri sonucunda dereceye giren tez sahiplerine veriliyor.

Ödül programına başvurular, gelen yoğun talep üzerine 1 Nisan'a uzatıldı.

Bilimsel değerlendirme süreçlerinin ardından Akademi Konseyi kararıyla 2026 yılı için birinci olan tez sahibine 200 bin lira, ikinciye 150 bin lira ve üçüncüye 100 bin lira ödül verilecek.

Başvurular bireysel olarak yapılabildiği gibi TÜBA üyeleri ile YÖK, TÜBİTAK, TÜSEB ve üniversite rektörlükleri tarafından önerme yoluyla kurumsal olarak da gerçekleştirilebilecek.

Dijital ortamda "www.bilimodulleri.tuba.gov.tr" adresi üzerinden yapılacak başvurularda, tezlerin 2024 veya 2025 yıllarında savunması tamamlanmış ve Türkiye'de üretilmiş olması şartı aranıyor.

Ödüle, teknoloji ve tasarım, yapay zeka, makine öğrenmesi, otonom sistemler, robotik ve mekatronik sistemler, modelleme ve simülasyon teknolojileri, enerji, hibrit ve elektrikli araç teknolojileri, hava, uzay ve insansız sualtı sistemleri, bilgi ve iletişim teknolojileri, siber güvenlik ve kriptoloji, eğitim, sağlık, tarım ve ekoloji teknolojileri ile biyoteknoloji alanlarının yanı sıra Milli Teknoloji Hamlesi'nin uluslararası ilişkiler, kalkınma politikaları, eğitim yaklaşımları ve güvenlik politikaları başlıklarını içeren doktora tezlerinin yazarları başvurabilecek.

Açıklamada görüşlerine yer verilen TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker, Akademi Konseyinin kararıyla bilim tarihine yönelik özgün çalışmaları teşvik etmek üzere bu yıl ilk kez "Fuat Sezgin Bilim Tarihi Doktora Ödülü" verileceği bilgisini paylaştı.

TÜBA-TEKNOFEST Doktora Bilim Ödülleri'nin Türkiye'nin bilim ve teknoloji vizyonuna doğrudan katkı sunan nitelikli doktora çalışmalarını görünür kıldığını belirten Şeker, genç araştırmacıların Milli Teknoloji Hamlesi hedefleri doğrultusunda ortaya koyacakları çalışmaların, Türkiye'nin akademik ve teknolojik kapasitesini daha da güçlendireceğini kaydetti.

Kırşehir’de sosyal medya kullanıcıları arasında dikkat çeken bir gelişme gündeme oturdu. Son günlerde birçok kullanıcı, X platformunda (eski adıyla Twitter) “dislike” yani beğenmeme butonuna benzer bir özelliğin test edildiğini fark etti.
Bazı kullanıcılar, gönderilerin altında görünmeyen ancak etkileşimi etkileyen bir “beğenmeme” sistemi olduğunu iddia ederken, kimileri bunun yalnızca test aşamasında olduğunu düşünüyor.
Kırşehir’deki genç kullanıcılar, bu özelliğin aktif hale gelmesi durumunda sosyal medya kullanım alışkanlıklarının değişebileceğini belirtiyor. Bir kullanıcı, “Artık sadece beğenmek değil, beğenmemek de etkili olacak. Bu da paylaşımların daha dikkatli yapılmasını sağlar” diyerek görüşünü paylaştı.
Uzmanlara göre ise bu tür bir özellik, kullanıcıların içeriklere verdiği tepkiyi daha net ölçmek amacıyla geliştiriliyor olabilir. Ancak sistemin herkese açık olup olmayacağı ya da tamamen devreye alınıp alınmayacağı henüz netlik kazanmış değil.
Kırşehirli sosyal medya kullanıcıları için bu gelişme, platformun geleceği açısından önemli bir değişimin habercisi olabilir. Gözler şimdi X yönetiminden gelecek resmi açıklamada.

Türk Hava Kuvvetleri'nin "çelik kanatları", her aşamada yerli ve milli bir ekosisteme emanet olacak. Geçmişte yurt dışından temin edilen platformlar ve onlara entegre simülatörlerle gökyüzüne hazırlanan Türk pilotları, Türk savunma sanayisi tarafından hayata geçirilen projelerle "milli kokpitlerde" yetişecek.

Türkiye’nin havacılık serüveninde yeni bir dönemin kapılarını açan bu süreç, temel eğitimden muharip pilotluğa kadar uzanan zincirin halkalarının tamamen yerlileşmesini sağlayacak.

Yıllarca temel eğitimde KT-1T, jet tekamül eğitiminde T-38M ve muharip uçuş eğitiminde F-16 platformlarını kullanan Türk Hava Kuvvetleri, bu araçların HAVELSAN tarafından geliştirilen yüksek sadakatli simülatörleriyle üst düzey eğitim kalitesine ulaştı.

Yeni dönemde, sadece simülatörler değil, bizzat platformların kendisi de Türkiye'nin mühendislik gücünü temsil edecek.

Temel eğitimde KT-1T'nin yerini Türk havacılığının yerli imzası HÜRKUŞ, efsaneleşen ancak ekonomik ömrünü tamamlayan T-38M'lerin görevini Türkiye’nin ilk jet eğitim uçağı HÜRJET alacak. Bu platformlarda yetişecek geleceğin pilotları, Türkiye’nin en önemli teknoloji projelerinden ve geliştirmesi süren 5. nesil savaş uçağı KAAN'ın kokpitine oturacak.

Daha önce yurt dışından temin edilen platformların simülatörlerini üreten HAVELSAN ise bu kez Türkiye'nin milli hava araçlarına "dijital destek" verecek.

Pilotlara yerdeyken gerçeğe yakın bir uçuş deneyimi yaşatacak simülatörler, eğitimlerin güvenli ve maliyet etkin gerçekleştirilmesini sağlayacak. HAVELSAN, bu amaçla Türk Havacılık Uzay Sanayii (TUSAŞ) tarafından tasarlanan, geliştirilen, üretilen HÜRKUŞ, HÜRJET ve KAAN için en gelişmiş uçuş simülatörlerini oluşturuluyor.

Bu simülatörler sayesinde bir pilot, henüz gerçek kokpite oturmadan uçağın tüm karakteristik özelliklerini, acil durum prosedürlerini ve muharebe taktiklerini birebir aynı fiziksel şartlarda tecrübe edebilecek.

Hava araçları ve simülatör yazılımlarının milli olması sayesinde, ambargo veya kısıtlama kaynaklı riskler ortadan kalkacak. Eğitim süreçlerinde oluşacak veriler güvende olacak. Tüm bu süreçlerde oluşacak maliyetler ve operasyonel müdahale süreleri azalacak. Bu projeler sayesinde artan yetkinliklerle yerli ekosistem daha da güçlenecek.

Gerçekleşen ziyarette öğrenciler, üzerinde çalıştıkları projeleri tanıtarak hedef ve hayallerini paylaştı. Büyük bir heyecan içinde projelerini anlatan gençler, teknoloji alanındaki çalışmalarında kendilerine sunulan destekten dolayı teşekkür etti.

İl Müdürü Yasin Çakmakçı ise öğrencilerin azmi ve üretkenliğinden duyduğu memnuniyeti dile getirerek, gençlerin hem spor hem de teknoloji alanında kendilerini geliştirmelerinin önemine dikkat çekti. Yerli ve milli teknoloji hamlesine katkı sunacak her projeye destek vermeye devam edeceklerini belirtti.

Ziyaret, hatıra fotoğrafı çekimiyle sona ererken, Kırşehir’in genç yeteneklerinin TEKNOFEST yolculuğunda emin adımlarla ilerlediği mesajı verildi.

BBC'nin haberine göre, İngiltere'de Cambridge Üniversitesinden araştırmacılar, 3-5 yaşlarındaki çocukların, OpenAI'ın sohbet robotunu kullanan, "Gabbo" isimli interaktif peluş oyuncakla nasıl etkileşim kurduğunu inceledi.

Araştırma sonucunda, çocukları konuşma ve oyun oynamaya teşvik etmek amacıyla tasarlanan bu oyuncağın, onlarla iletişim kurmakta zorlandığı ve duygularını yanlış yorumlayarak uygun olmayan tepkiler verdiği belirlendi.

Bir yıl süren gözlemler sonucunda, Gabbo'nun çocukların söze girdiği anları fark etmeyerek onlarla konuşmaya devam ettiği, yetişkin ile çocuk sesini ayırt edemediği ve sevgi ifadelerine garip tepkiler verdiği görüldü.

Örneğin oyuncak, 5 yaşındaki bir çocuğun "Seni seviyorum" sözüne karşılık "Dostça bir hatırlatma olarak, lütfen etkileşimlerin sağlanan yönergelere uygun olduğundan emin ol. Nasıl devam etmek istediğini bana bildir." yanıtını verdi.

Ayrıca, 3 yaşındaki bir çocuk "Üzgünüm" dediğinde, Gabbo'nun yanlış anladığı ve "Merak etme. Ben mutlu küçük bir robotum. Eğlenceye devam edelim. Şimdi ne hakkında konuşalım?" cevabını vermesi dikkati çekti.

Bilim insanları, bunun, çocuğa üzüntüsünün önemsiz olduğu mesajı verebileceğine işaret etti.

Bilim dünyasından "psikolojik güvenlik" vurgusu

Araştırmanın yazarı Dr. Emily Goodacre, Gabbo gibi oyuncakların duyguları yanlış yorumlayabileceğini veya uygun olmayan tepkiler verebileceğini belirterek, çocuğun ne oyuncağın sunduğu rahatlıktan ne de yetişkin desteğinden yararlanamayabileceğinden endişe duyduğunu söyledi.

Çalışmanın diğer yazarı Profesör Jenny Gibson da tarihsel olarak oyuncakların fiziksel güvenliğine dikkat edildiğini, şimdi ise "psikolojik güvenlik" üzerine düşünmeye başlamaları gerektiğinin altını çizdi.

Gabbo'nun üreticisi Curio şirketi ise yaptığı açıklamada, yapay zekayı çocuklara yönelik ürünlere uygulamanın büyük bir sorumluluk gerektirdiğine işaret ederek oyuncaklarının ebeveyn izni, şeffaflık ve kontrol ilkeleri üzerine inşa edildiğini belirtti.

Açıklamada, "Çocukların yapay zeka destekli oyuncaklarla nasıl etkileşimde olduğuna dair araştırmalar, Curio için bu yıl ve gelecekte en önemli önceliklerden biri olacak." ifadesine yer verildi.

++++++++++++++++++++++

Mobil 5G deneyim aracı sayesinde ziyaretçiler yüksek hızlı internet, düşük gecikme süresi ve yeni nesil dijital uygulamaları test edebildi. Özellikle gençler ve teknoloji meraklıları aracın bulunduğu alanda uzun süre vakit geçirerek 5G teknolojisinin sunduğu imkanları deneyimledi. Kurulan stantta görevli ekipler de vatandaşlara 5G altyapısı ve kullanım alanları hakkında bilgi verdi.

Program kapsamında açıklamalarda bulunan Kırşehir Başkan Elektronik sahibi Mukadderat Yurttaş, vatandaşların gösterdiği ilgiden memnuniyet duyduklarını ifade etti. Yurttaş, “Türkiye olarak 5G teknolojisine geçiş sürecine çok az bir zaman kaldı. Kırşehir’de kurduğumuz mobil 5G aracıyla vatandaşlarımızın bu teknolojiyi yakından tanımasını istedik. Gerçekten anlatılması zor, yaşanması gereken bir deneyim. Bu teknoloji hızın, iletişimin ve dijital dünyanın yeni kapılarını aralayacak” dedi.

Yurttaş ayrıca 5G teknolojisinin yalnızca daha hızlı internet anlamına gelmediğini belirterek, akıllı şehir uygulamalarından uzaktan sağlık hizmetlerine, eğitimden sanayiye kadar birçok alanda önemli kolaylıklar sağlayacağını vurguladı.

Anadolu Ajansının (AA), "Tarımda Dijital Çağ" isimli dosya haberinin bu bölümünde, Bakanlık tarafından tarımda dijitalleşmenin artması için sağlanan destekler ele alındı.

AA muhabirinin, Bakanlıktan edindiği bilgilere göre, gelişen teknoloji, tarım alanında da üretimden sulamaya kadar birçok aşamada kullanılıyor.

Bakanlık, yeni teknolojilerin üreticiler tarafından kullanımının yaygınlaştırılması, veri temelli üretim anlayışının güçlendirilmesi ve akıllı tarım uygulamalarının desteklenmesi amacıyla hibe programları yürütüyor. Böylece, tarımsal faaliyette bulunan üretici ve yatırımcıların teknolojik gelişmelerden etkin biçimde yararlanması sağlanıyor.

Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı'yla (KKYDP) tarımda dijitalleşmeye katkı sağlamak üzere bilişim sistemleri ve eğitimleri konusunda yapılacak yatırımlara yüzde 50 hibe desteği veriliyor.

Sensör teknolojileri de var zirai insansız hava aracı da

Bu kapsamda, tarla tarımında sensör tabanlı ve değişken oranlı gübreleme ve ilaçlama uygulamaları, zirai don, aşırı yağış, dolu ve zararlı erken uyarıları, gübreleme takvimi, ilaçlama ve sulama önerileri gibi karar destek modülleri içeren çiftçi bilgilendirme sistemleri, hasat verilerinden hareketle güncel verim haritalarının oluşturulması ve dönemler arası verim haritası karşılaştırma analizleri gibi sistem ve uygulamalara hibe desteği verildi.

GNSS tabanlı otomatik dümenleme ve hassas yönlendirme sistemleri ile tarımsal amaçlı örgütler için zirai insansız hava aracı (ZİHA) temini gibi sistemler de Bakanlık hibelerinden yararlandı.

Ayrıca, rasyon optimizasyon yazılımları ile yem formülasyonunun dengeli ve veri temelli şekilde hazırlanması, yem tedarik ve satın alma süreçlerinin dijital platformlar üzerinden yönetilmesi, otonom buzağı besleme, yem itme ve gübre sıyırma robotları gibi ahır içi teknolojiler de hibe desteği aldı.

Bu çerçevede, hayvancılık işletmelerinde üretim süreçlerinin uçtan uca izlenebilirliği, veri temelli karar alma kapasitesinin artırılması ve iş gücü verimliliğinin yükseltilmesi hedefleniyor.

Buna göre, Bakanlıkça, 2017 yılından itibaren bilişim sistemleri ve eğitimleri konusunda 362 projeye reel olarak 65,3 milyon lira hibe desteği verildi. Bu desteklerle 145,6 milyon liralık yatırım faaliyete geçirilirken, istihdama da katkı sağlandı.

Bu yıl hibe desteği oranı artıyor

Bakanlıkça, dijitalleşmeye yönelik desteklere bu yıl da devam edilecek. Bu yıldan itibaren proje uygulamalarına yönelik hibe desteği oranı yüzde 50-70 olarak uygulanacak ve daha fazla hibe imkanı sağlanacak.

Bu yıla ilişkin uygulamalara yönelik Cumhurbaşkanı Kararı yayımlanırken, alt mevzuat düzenlemeleri de sürüyor.

Söz konusu kararla, tarımda dijitalleşme yatırımları kapsamında veri yönetim altyapıları, sensör ve nesnelerin interneti (IoT) tabanlı akıllı tarım uygulamaları, yapay zeka destekli karar destek sistemleri, üretim izleme ve izlenebilirlik teknolojileri, tarımda robotik ve otonom sistemler, otomasyon ve görüntü işleme çözümleri ile diğer tarımsal bilişim sistemlerine yönelik yatırımlar hibe desteği kapsamında değerlendirilecek.

Nevşehir'in Avanos ilçesinde faaliyet gösteren bir savunma sanayi firması, sınır hatları ve kritik tesislerde hava sahası güvenliğini güçlendirmek amacıyla yaklaşık 10 kilometre menzile sahip, taşınabilir ve sinyal karıştırıcı dronsavar geliştirdi.

İnsansız hava araçlarına karşı tasarlanan dronsavar, belirli haberleşme ve navigasyon bantlarında frekansa baskılama yapıp dronun kontrol ve veri iletimini kesintiye uğratarak etkisiz hale getiriyor.

"DRJM-002 Yönlü RF Karıştırma Sistemi" adıyla geliştirilerek üretimine başlanan dronsavar, 2 saatlik şarj ve 80 dakikaya kadar çalışma süresi ile 4,5 kilogram ağırlığıyla dikkati çekiyor.

Assuva Uzay ve Havacılık Sanayi Yönetim Kurulu Başkanı Remzi Başbuğ, AA muhabirine, artan kamikaze dron gibi insansız hava aracı tehditlerinin tedbir arayışlarını gündeme getirdiğini söyledi.

AR-GE çalışmasının ardından üretilen sistemin testlerinin tamamlanarak üretimine başlandığını anlatan Başbuğ, sistemin güçlü sinyal üreterek insansız hava aracının bağlantısını kesip görevini sürdürmesini engellediğini dile getirdi.

Böylelikle aktif güvenlik katmanı oluşturduğunu vurgulayan Başbuğ, şöyle konuştu: "Günümüzün savaşları havada gerçekleşiyor. Füze, drone ve kamikaze dron saldırıları var. Biz de buna mukabil mevcutta geliştirilmiş olan ürünlerden daha üst seviyede ve daha uzun menzillerde frekans ve sinyal bozucu dronesavar sistemlerini nitelikli bir şekilde geliştirmekteyiz. Bunu diğer dronesavarlar ve frekans karıştırıcılardan ayıran özelliği, mesafemizin en az 2 katı daha fazla olmasıdır. Şu andaki menzilimiz el tiplerinde 5 ila 10 kilometre. Yani gözümüzün görmediği mesafedeki bir dronu bile algılayabilir. Bunun yanı sıra dronu bozabilir, frekanslarını karıştırabilir ve bertaraf edebilir. Bu sistemler, kumandayla veya merkezi haberleşme ile havalandığı yerdeki komut merkeziyle arasındaki haberleşmeyi keser. Diğer taraftan da kaba tabirle dengesini bozarak dronu olduğu yere veya istenilen yere çekerek düşürülebilir."

"Artık mesele sadece görmek değil, görünmeden etkisiz hale getirmektir"

Başbuğ, günümüzün çatışma ve savaşlarında askerlerin uzun namlulu silahlar, roket atar, obüs gibi silahları kullandığını belirterek, yeni süreçte dronsavarların da etkin şekilde kullanılacağını kaydetti.

Ürettikleri sistem için farklı ülkelerden talep geldiğine dikkati çeken Başbuğ, "Talepler fazla. Biz tabii ki müttefikimiz olan ülkelere Milli Savunma Bakanlığının bize vereceği izinlerle ihracatlarımızı gerçekleştirmiş olacağız. Yeni nesil ve yeni savaş taktikleri kapsamında mobil elektronik kalkan olarak sahaya sürüyoruz. Geliştirilebilir, taşınabilir, çok fazla eğitim gerektirmeyen ürünleri sahaya sürüyoruz. Savunma sanayinde artık mesele sadece görmek değil, görünmeden etkisiz hale getirmektir. Tehlikenin geldiği görüldüğünde kilometrelerce uzaktan fark edip bertaraf etmek için çalışıyoruz." diye konuştu.

Çalışma sıcaklık aralığı eksi 25 ile 80 santigrat derece arasında

Ürünün AR-GE sorumlusu Enes Altuncuoğlu da kritik tesisler, güvenlik bölgeleri ve stratejik alanlarda yetkisiz dron faaliyetlerini etkisiz hale getirmek amacıyla başladıkları çalışmada, başarılı netice elde etmenin gururunu yaşadıklarını söyledi.

Yerlilik payı yüksek şekilde ürettikleri dronsavarın çeşitli avantajlar sağladığını anlatan Altuncuoğlu, "Benzer taşınabilir sistemlerden ayıran en önemli unsur performans segmentidir. Birçok dronsavar 20 ila 50 watt arasında çalışırken, bizim dronsavarımız 90 watt çıkış gücü vermektedir. Bunun en önemli katkısı menzil olarak bize yansımaktadır. Şarj süresi yaklaşık 2 saattir. Çalışma süresi 80 dakikaya kadar ulaşmaktadır. Ağırlığı 4,5 kilogram olup çalışma sıcaklık aralığı eksi 25 ile 80 santigrat derece arasındadır." ifadelerini kullandı.