Türkiye'nin önemli tarım ürünlerinden biri olan şeker pancarı, son yıllarda yalnızca üretim değil, gıda sektöründeki kullanım alanıyla da yeniden gündemde. Şeker pancarına uygulanan üretim kotaları sürerken, yüksek yoğunluklu yapay tatlandırıcıların ithalatındaki artış, hem üreticiler hem de sektör temsilcileri arasında tartışmalara neden oluyor.
Kırşehir gibi pancar üretiminin yapıldığı illeri de yakından ilgilendiren gelişmeler, yerli üretimin geleceğine ilişkin soru işaretlerini beraberinde getiriyor.
Pancar Üretimi Kotalı, Tatlandırıcı İthalatı Serbest
Sektöre ilişkin hazırlanan araştırmaya göre, Türkiye'de şeker pancarı üretimi belirli kotalarla sınırlandırılırken, yüksek yoğunluklu tatlandırıcıların ithalatında herhangi bir kota uygulanmıyor.
İddialara göre Avrupa Birliği ülkelerinden gümrük vergisiz, ABD ve Çin'den ise düşük vergi oranlarıyla ithal edilen tatlandırıcılar, başta içecek sektörü olmak üzere birçok gıda ürününde yaygın şekilde kullanılıyor. Bu durumun yerli şeker sanayisini ve pancar üreticilerini olumsuz etkilediği öne sürülüyor.
İthalat Rakamlarındaki Artış Dikkat Çekiyor
Araştırmada yer alan verilere göre, 2000'li yılların başında yaklaşık 100 bin ton şeker eşdeğeri seviyesinde olduğu belirtilen yüksek yoğunluklu tatlandırıcı kullanımı, günümüzde 700 bin ton seviyelerine ulaştı.
Bu artışın yalnızca ilaç ve diyabetik ürünlerle açıklanamayacağı ifade edilirken, tatlandırıcıların gazlı içeceklerden meyve sularına, hazır tatlılardan bisküvilere kadar pek çok üründe kullanıldığı belirtiliyor.
En Çok Kullanılan Tatlandırıcılar Hangileri?
Araştırmada ithalatı öne çıkan dört yapay tatlandırıcıya dikkat çekiliyor:
- Aspartam (E951): Düşük kalorili ürünlerde yaygın olarak kullanılıyor.
- Asesülfam-K (E950): Isıya dayanıklı olması nedeniyle fırınlanmış gıdalarda tercih ediliyor.
- Sodyum Sakkarin (E954): En eski yapay tatlandırıcılardan biri olarak birçok içecekte yer alıyor.
- Sodyum Siklamat (E952): Bazı ülkelerde kullanımı sınırlandırılan bu madde, maliyet avantajı nedeniyle tercih edilebiliyor.
Kırşehir'deki Üreticileri de Yakından İlgilendiriyor
Şeker pancarı üretiminin önemli gelir kaynaklarından biri olduğu Kırşehir'de de sektörde yaşanan gelişmeler yakından takip ediliyor. Üreticiler, yerli pancar şekerinin desteklenmesi ve ithal tatlandırıcılara yönelik denetimlerin artırılması yönündeki çağrıların dikkate alınmasını istiyor.
Araştırma dosyasının devamında ise yüksek yoğunluklu tatlandırıcı ithalatına ilişkin yıllara göre veriler ile sektörde faaliyet gösteren tedarikçi firmalara ilişkin bilgilerin kamuoyuyla paylaşılacağı belirtildi.