Çalışma barışının ve işçi haklarının korunmasında temel bir direk olan tazminat hukuku, dinamik bir yapıya sahip bulunuyor. Yıllar içerisinde bütçe ve istihdam dengeleri gözetilerek çıkarılan yeni kanunlar, çalışanların tabi olduğu emeklilik parametrelerini de farklılaştırıyor. Hak talep etme aşamasına gelen bir işçinin, kendi dönemine ait yasal sorumlulukları tam olarak yerine getirip getirmediğini bilmesi önem arz ediyor.
HER ÇALIŞAN AYNI ŞARTLARA TABİ DEĞİL
Mevzuattaki gri alanları aydınlatan uzmanlar, işçilerin en çok yanıldığı konunun standart süre tahminleri olduğunu aktarıyor. Geçmiş dönemlerden kalan kulaktan dolma bilgilerin yeni nesil çalışanlarda hayal kırıklığı yaratabileceği belirtiliyor. Çünkü kanun koyucu, her bir dönemi kendi içerisinde özel prim ve yıl şartlarına bağlayarak sistemi kategorilere ayırmış durumda.
TARİHSEL ARALIKLAR VE ÖZEL KRİTERLER
Yasal takvime göre 1999 senesinin eylül ayı ve öncesinde işe girenler için 15 yıllık hizmet ve 3.600 prim günü formülü sorunsuz işletiliyor. Takvimin 9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasına kaymasıyla beraber işçilerin önünde iki alternatifli bir yol haritası beliriyor. Bu süreçte ya kesintisiz 7.000 gün prim yatırılması ya da çeyrek asırlık (25 yıl) sigortalılık süresine ilaveten 4.500 günün doldurulması yasal bir zorunluluk olarak uygulanıyor.
HİZMET YILI ŞARTININ KALDIRILDIĞI DÖNEM
1 Mayıs 2008 tarihi itibarıyla yürürlüğe giren sistem, sonraki yıllarda işe girenler için süre şartını tamamen rafa kaldırıyor. Bu tarihten sonra işe başlayan personelin sadece belirlenen prim gün sayısına ulaşması tazminat için yeterli sayılıyor. İlk aylarda 4.600 gün olan bu barem, giriş yapılan yıla paralel olarak kademeli bir tırmanış sergiliyor ve nihai sınır olan 5.400 prim gününde sabitleniyor.
EMEKLİLİK NEDENİYLE YENİDEN HAK KAZANMA
Hukuki süreçlerin işleyişinde, bir hakkın kaç defa kullanılacağı konusu da net kurallara bağlanmış durumda. Yaş dışı kriterlerle tazminat alma yolu Yargıtay kararları uyarınca tek bir hakla sınırlandırılsa da mevzuat açık kapılar bırakıyor. Tazminatını alıp ayrılan bir işçi, sonraki çalışma hayatında yaş haddini de doldurup nihai emeklilik müracaatını yaptığında, son çalıştığı firmada bir yılı devirmişse hukuken ikinci kez kıdem tazminatı alma imkanına kavuşabiliyor
